Kurs na Szetlandy. Surowy ląd między Atlantykiem a Morzem Północnym

Daleko na północ od szkockiego lądu, gdzie Morze Północne spotyka się z Atlantykiem, leży archipelag Szetlandów – miejsce surowe, piękne i wymagające, gdzie wiatr, pływy i linia brzegowa tworzą jeden z najbardziej wymagających akwenów Europy. Dla żeglarzy stanowi prawdziwy sprawdzian umiejętności – każdy rejs na tych wodach staje się przygodą, która na długo zapada w pamięć.

Przystań na dłużej

Szetlandy należą do Wielkiej Brytanii. To ponad sto wysp i wysepek z poszarpaną linią brzegową pełną skał i stromych klifów. Brzegi wymagają precyzyjnej nawigacji, ale w zamian oferują liczne „voe” – wąskie zatoki zapewniające bezpieczne schronienie nawet w trudniejszych warunkach. Sercem archipelagu jest Lerwick – niewielkie, ale kluczowe dla żeglarzy, miasto z dobrze osłoniętym portem i ograniczoną liczbą miejsc dla jachtów. Dla nas w ubiegłym roku Szetlandy miały być przystankiem w rejsie z Hiszpanii do Norwegii. Szybko jednak stały się miejscem, w którym zostaliśmy dłużej, znacząco skracając norweskie plany. W zamian otrzymaliśmy spektakularną, niemal arktyczną, przyrodę. Ogromne przestrzenie i poczucie pustki. Szetlandy to także miejsce o bogatej historii, z licznymi śladami dawnego osadnictwa i silnym dziedzictwem wikingów, do którego kulturowo jest im bliżej niż do dziedzictwa samej Szkocji.

Pogoda na Szetlandach

Pogoda na wyspach jest jednym z głównych bohaterów każdego rejsu – nieprzewidywalna, surowa i oceaniczna. To ona definiuje żeglugę w tym rejonie, wymagając elastyczności i uważnego planowania. Latem, czyli w najłagodniejszej porze roku, temperatury wynoszą zwykle od 10° do 15° Celsjusza. Dominują wiatry z sektorów zachodniego i południowo-zachodniego, często osiągając siłę od 4° do 6° Beauforta, nie rzadko z silniejszymi porywami. Charakterystyczna jest zmienność w pogodzie: słońce, chmury i przelotne opady mogą się przeplatać w ciągu kilku godzin, często pojawiają się też mgły. W zamian za to lato oferuje bardzo długie dni – w czerwcu noc praktycznie nie zapada. Żegluga wymaga też dobrej znajomości pływów i prądów, które osiągają kilka węzłów i często odbiegają od tabel. Ich siła jest wykorzystywana w przesmykach, jak w Bluemull Sound, gdzie działa elektrownia pływowa. Fala potrafi być krótka i stroma, zwłaszcza przy przeciwnych wiatrach i prądach.

W tym artykule zabieramy was w rejs do najciekawszych, według nas, miejsc na Szetlandach. Ze względu na dominujące zachodnie wiatry, warto zaplanować żeglugę wschodnim wybrzeżem archipelagu – to tam znajduje się najwięcej zatok i kotwicowisk, a także wspomniane wcześniej Lerwick, od którego zaczniemy nasz miniprzewodnik.

Cały artykuł na łamach magazynu „Wiatr”:

WEB KIOSK: publuu.com/flip-book/287/2464330

PDF: magazynwiatr.pl/pdf/MagazynWiatr_06_2026.pdf